محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
271
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
مشهور آن . 1 - قصر قمارش كسى كه به ديدن قصر قمارش مىرود نخست به حياط معروف به « فناء البركه » oitaP acreB - lA ed يا « فناء الريحان » مىرسد و آن حياط بزرگ مستطيل شكلى است سرگشاده . در وسط آن بركهاى است كه درختان گل بر آن سايه افكندهاند . « فناء الريحان » از سمت شمالى به تالار كوچكى منتهى مىشود كه در آنجا محرابى است با نقوش بديع . اين تالار نيز به تالار ديگرى منتهى مىشود كه بزرگترين و فخيمترين تالارهاى الحمراء است . اين تالار همان تالار قمارش يا تالار سفراء است . اسپانيائيها آن را serodajabmE ed nolaS ناميدهاند . تالار قمارش عبارت از تالار مستطيل شكلى است به طول هجده متر و عرض يازده متر . بر فراز آن گنبد بلندى است به ارتفاع بيست و سه متر . كه صور فلكى بر آن نقش شده است . ديوارهاى آن مزين به نقوش است . تخت پادشاه در اين تالار بوده است . آن را « المشور » مىخواندند . بر فراز تالار قمارش برجى است به همين نام و بس مرتفع . سلطان ابو الوليد اسماعيل در اوايل قرن هشتم هجرى ( اوايل قرن چهاردهم ميلادى ) بناى تالار قمارش را آغاز كرد ولى پسرش سلطان يوسف ابو الحجاج آن را به پايان آورد . پرشكوهترين قسمتهاى اين تالار سطح درونى گنبد آن است كه هنوز نقوش اصلى خود را حفظ كرده است . اما نقوش ديوارها با وجود زيبايىشان تقليدى است از نقوش قديم آن كه به دست هنرمندان اسپانيايى بازسازى شده است . در اين تالار اين عبارت « عزلمولانا السلطان ابى الحجاج » بسيار آمده و در ديگر جوانب شعار مشهور بنى نصر ، « و لا غالب الا اللّه » به چشم مىخورد . حياط بركه در ناحيهء راست به حياط ديگرى باز مىشود موسوم به « فناء السرو » امروزه در آنجا چند درخت سرو ديده مىشود . اين حياط را چندان ارزش تاريخى و باستانى نيست ، از بناهاى اسپانيائيها است . در كنار آن عمارت حمامهاى سلطنتى واقع شده است .